ภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล เป็นโครงการจัดตั้งภาควิชาวิศวกรรมเครื่องกล ตั้งแต่ ปี 2540 รับนิสิตเข้าศึกษาหลักสูตรวิศวกรรมศาสตรบัณฑิตสาขาวิศวกรรมเครื่องกลรุ่นที่ 1 ในปีการศึกษา 2543 ต่อมาได้รับการจัดตั้งให้เป็นหน่วยงานภายในมหาวิทยาลัยบูรพาอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 11 มกราคม 2545 ภาควิชาฯ และในปีกาศึกษา 2547 ได้เปิดรับนิสิตเข้าศึกษาในหลักสูตรวิศวกรรมศาสตรบัณฑิตสาขาวิศวกรรมเครื่องกล ภาคพิเศษ เป็นรุ่นแรก และได้มีการปรับปรุงหลักสูตรให้ทันสมัยต่อองค์ความรู้ใหม่ที่เกิดขึ้นตลอดเวลา เพื่อสร้างวิศวกรเครื่องกลที่มีคุณภาพ และเมื่อปี 2553 ภาควิชาฯ ได้เปิดหลักสูตรวิศวกรรมศาสตร์มหาบัณฑิตและดุษฎีบัณฑิต เพื่อส่งเสริมให้เกิดงานวิจัยที่ทันสมัยซึ่งเป็นประโยชน์ต่อประเทศชาติ